ΥΠΟΒΡΥΧΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ, 2016

ΥΠΟΒΡΥΧΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ, 2016

Κατά τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο του 2016, διενεργήθηκε, στο πλαίσιο τριετούς προγράμματος, υποβρύχια αναγνωριστική έρευνα στις ανατολικές ακτές της Σαλαμίνος, συγκεκριμένα στην περιοχή Αμπελακίου-Κυνόσουρας, ως συνεργασία μεταξύ της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων (Ε.Ε.Α.) του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, υπό την διεύθυνση της Προϊσταμένης της Εφορείας Δρος Αγγελικής Σίμωσι, και του Ινστιτούτου Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών (Ι.ΕΝ.Α.Ε.), υπό την διεύθυνση του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Προέδρου του Ινστιτούτου κ. Γιάννου Λώλου, με την συμμετοχή του Εργαστηρίου Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό τον Καθηγητή κ. Γιώργο Παπαθεοδώρου και με κύρια οικονομική υποστήριξη από το Βρετανικό Ίδρυμα Honor Frost. 

Σαλαμίς. Μακρός τοίχος (βραχίονας), μήκους 160 μ. περίπου, στο βορειοδυτικό τμήμα του Όρμου του Αμπελακίου (Αεροφωτογραφία Β. Μεντόγιαννης).

Αυτή είναι η πρώτη συστηματική υποβρύχια έρευνα, η οποία εγκαινιάζεται, από Ελληνικούς φορείς (με 20μελή επιστημονική ομάδα), σε βεβαρυμένο θαλάσσιο περιβάλλον, αλλά σε χώρο μείζονος ιστορικής σημασίας.
 
Κύριο πεδίο της έρευνας του 2016 αποτέλεσε το εσώτερο (δυτικό) τμήμα του Όρμου του Αμπελακίου. Πρόκειται για τον εμπορικό και πιθανότατα πολεμικό λιμένα της Κλασικής και Ελληνιστικής πόλης-δήμου της Σαλαμίνος, τον σημαντικότερο και πλησιέστερο του Αθηναϊκού κράτους, μετά από τους τρεις λιμένες του Πειραιώς (Κάνθαρο, Ζέα, Μουνιχία). Πρόκειται, ακόμη, για τον χώρο συγκέντρωσης τμήματος του ενωμένου Ελληνικού στόλου την παραμονή της μεγάλης ναυμαχίας του 480 π.Χ., ο οποίος γειτνιάζει με τα σημαντικότερα μνημεία της Νίκης: το πολυάνδρειον (τύμβο) των Σαλαμινομάχων και το Τρόπαιον, επί της Κυνόσουρας. Αναφορές στον αρχαίο λιμένα της Σαλαμίνος απαντούν στα έργα του γεωγράφου Σκύλακος (του 4ου αι. π.Χ.), του γεωγράφου Στράβωνος (του 1ου αι. π.Χ.-1ου αι. μ.Χ.) και του περιηγητή Παυσανία (του 2ου αι. μ.Χ.). 

Σαλαμίς. Κυκλικός πύργος (διαμ. 7 μ.), από την οχύρωση του Κλασικού λιμένος, στον Όρμο του Αμπελακίου (Αεροφωτογραφία Β. Μεντόγιαννης).

Από την έρευνα επιβεβαιώθηκε ότι και στις τρείς (3) πλευρές του Όρμου του Αμπελακίου (βόρεια, δυτική και νότια) διατηρούνται καταβυθισμένες αρχαιότητες, οι οποίες σταδιακά βυθίζονται και αναδύονται, ανάλογα με την μεταβολή της στάθμης της θάλασσας, η πτώση της οποίας, ιδιαίτερα τον μήνα Φεβρουάριο, φθάνει το μισό μέτρο (!). 

Στα αρχαία κατάλοιπα που αναγνωρίσθηκαν στον αιγιαλό και σε ρηχά ύδατα περιλαμβάνονται: λιμενικές δομές, οχυρωματικές κατασκευές και διάφορες κτηριακές εγκαταστάσεις. Μετά από αεροφωτογράφηση, φωτογραμμετρική επεξεργασία και τοπογραφική και αρχιτεκτονική τεκμηρίωση όλων των ορατών στοιχείων, προέκυψε ο πρώτος ενάλιος αρχαιολογικός χάρτης της περιοχής, που θα αποτελέσει την βάση για την συνέχιση της έρευνας κατά τα επόμενα έτη. 
Παράλληλα, εξελίχθηκε και η γεωφυσική και γεωαρχαιολογική έρευνα, από την ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών, με την χρησιμοποίηση, σε πρώτη φάση, ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης, θαλάσσιου μαγνητόμετρου και συστήματος συρόμενης υποβρύχιας κάμερας, με στόχο τον εντοπισμό στοιχείων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος στον πυθμένα και τον προσδιορισμό της ακτογραμμής του Όρμου κατά την Κλασική εποχή.
Τα υψηλής ποιότητας ψηφιακά δεδομένα που συλλέχθηκαν αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στην ανασύνθεση της παράκτιας παλαιογεωγραφίας της περιοχής.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει θαλάσσια (εν μέρει βαλτώδης) έκταση στην βορειοδυτική πλευρά του Όρμου, η οποία φαίνεται να αποτελεί προστατευμένη περιοχή. Ορίζεται, στα νότια, από μακρό τοίχο (βραχίονα) εντυπωσιακού μήκους (160 μ. περίπου), στο πέρας του οποίου υπάρχει κυκλικός αμυντικός πύργος διαμέτρου 7 μ. (τύπου γνωστού από άλλους οχυρωμένους λιμένες), και στα ανατολικά, από νεώτερο μώλο (μήκους 48 μ.), κατασκευασμένο με αρχαίο οικοδομικό υλικό, ενδεχομένως επάνω σε αρχαίο υπόβαθρο.
 
Στα δυτικά του νεώτερου μώλου αποκαλύφθηκε, με επιφανειακό καθαρισμό, σειρά μεγάλων καλά λαξευμένων δόμων, στον άξονα Β.-Ν. και σε μήκος 12 μ. περίπου, που φαίνεται να ανήκει σε στιβαρή και επιμελημένη κτηριακή ή άλλη δομή, πιθανώς δημοσίου χαρακτήρα. Σε κάποια απόσταση δυτικότερα, τεκμηριώθηκε η ύπαρξη μεγάλης επιμήκους κατασκευής, διαστάσεων 21 x 9,20 μ. περίπου. 

Σαλαμίς. Τμήμα θεμελίωσης στιβαρής κτηριακής ή άλλης κατασκευής της Κλασικής περιόδου, δίπλα σε νεώτερο μώλο από αρχαίο δομικό υλικό, στην βόρεια πλευρά του Όρμου του Αμπελακίου (Φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα)

Από τα κατάλοιπα που εντοπίσθηκαν στη νότια πλευρά του Όρμου, ξεχωρίζουν, από τα δυτικά προς τα ανατολικά, λιθορριπές (κυματοθραύστες), μώλος μήκους 40 μ. και μακρός τοίχος (μήκους 30 μ. περίπου) παράλληλος προς την ακτή, με συναπτόμενη τετράγωνη πυργοειδή (;) κατασκευή, διαστάσεων 6 x 6 μ. 
Τέλος, στο πλαίσιο της εναρκτήριας έρευνας πραγματοποιήθηκε περισυλλογή επιφανειακών χαρακτηριστικών ευρημάτων στη βόρεια και στη δυτική πλευρά του Όρμου. Απέδωσε πλήθος θραυσμάτων εμπορικών (οξυπύθμενων) αμφορέων και άλλων αγγείων διαφόρων περιόδων, 1 χάλκινο νόμισμα Κορίνθου του 4ου αι. π.Χ. και μικροαντικείμενα. Το μεγαλύτερο ποσοστό της επιφανειακής κεραμεικής χρονολογείται στην Κλασική και στην Ελληνιστική εποχή και οπωσδήποτε συνδέεται με την λειτουργία των κύριων εγκαταστάσεων του λιμένος της Σαλαμίνος κατά τις ακμαιότερες φάσεις της Αθηναϊκής ιστορίας. 

 

Δυτική Ελλάδα

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας τιμά την Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821 – Στην Πάτρα ο Περιφερειάρχης Απόστολος Κατσιφάρας – Αναλυτικά το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

2019-03-21 18:39
Η Επανάσταση του 1821 αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αγώνες του Ελληνικού Έθνους σε όλη την ιστορική διαδρομή του. Είναι ημέρα μνήμης, τιμής και ευγνωμοσύνης στους ηρωικούς αγωνιστές, στην ηρωική γενιά του 1821, η οποία οδήγησε στην Ελευθερία του σκλαβωμένου Ελληνισμού. Η Περιφέρεια...

Έως τις 25 Μαΐου οι αιτήσεις για ένταξη στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και μετατροπής αμπελώνων

2019-03-21 18:35
Η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (ΠΔΕ) ανακοινώνει ότι όσοι αμπελοκαλλιεργητές επιθυμούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και μετατροπής αμπελώνων, μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις στις κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής...

Απόστολος Κατσιφάρας: Πυλώνας στήριξης της οικονομίας μας η γαστρονομία – Στη FOOD EXPO 2019 η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας

2019-03-20 17:02
Ο γαστρονομικός πλούτος της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας αναδείχθηκε στη FOOD EXPO 2019, τη μεγαλύτερη Έκθεση Τροφίµων και Ποτών στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία από τις 16 ως τις 18 Μαρτίου 2019 στην Αθήνα. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας συμμετείχε με δικό της...

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΣΥΣΕΚ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΣΑμεΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΙΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΜΕΛΩΝ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΜΕΛΟΣ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

2019-03-20 05:37
Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Στρατιωτικών Ειδικής Κατάστασης (ΠΑ.ΣΥ.Σ.Ε.Κ.), με την υπ΄ αριθμ. 23/05-03-2019 επιστολή προς τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ), την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) και το Συνήγορο του Πολίτη διευκρίνισε και ζήτησε τα κάτωθι: Σύμφωνα με την παρ. 2 (άρθρ....

ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΑΣ - ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ROLE MODELS (ΘΕΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ)

2019-03-20 05:27
Το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Erasmus+ υλοποιεί για δεύτερη σχολική χρονιά, το πιλοτικό πρόγραμμα ROLE MODELS (Θετικά Πρότυπα), με εστίαση στην πρόωρη σχολική εγκατάλειψη. Σκοπός του προγράμματος είναι η κατανόηση της σημασίας του σχολείου από τους...
1 | 2 | 3 | 4 | 5 >>